Temat gorący, mało dokładnie określony w rozporządzeniu i na dodatek bardzo różnie interpretowany przez różne źródła. Wiem, że sama będziesz podejmować ostateczną decyzję jak zastosuje się do tego przepisu twoja jednostka.

Wiele rzeczy zależy od struktury twojej jednostki, od struktury wzajemnych rozliczeń między jednostkami budżetowymi (i ich rachunkami dochodów) oraz zakładami budżetowymi.

Zbierzmy przepisy prawa, które mają w tym przypadku zastosowanie w odniesieniu do roku 2011.

Rozporządzenie traktuje zagadnienie bardzo lakonicznie:

§ 20.

1. Sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego składa się z:

[...]

2. Sporządzając sprawozdanie finansowe, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać odpowiednich wyłączeń wzajemnych rozliczeń między jednostkami.

W ustawie o rachunkowości

Art. 51.

1. Jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe, sporządza łączne sprawozdanie finansowe, będące sumą sprawozdania finansowego jednostki i wszystkich jej oddziałów (zakładów), wyłączając odpowiednio:

1) aktywa i fundusze wydzielone,

2) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze,

3) przychody i koszty z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a jej oddziałami (zakładami) lub między jej oddziałami (zakładami),

4) wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki, zawarty w aktywach jednostki lub jej oddziałów (zakładów).

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w pkt 2-4, jeżeli nie wpływa to ujemnie na spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1.

A co mówi art. 4?

Art. 4.
1.  Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy.
2. Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną.
3. Rachunkowość jednostki obejmuje:
1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości,
2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,
3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,
4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,
5) sporządzanie sprawozdań finansowych,
6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej
ustawą,
7) poddanie badaniu i ogłoszenie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.
4. Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego w ust. 1.
5. Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości – z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury – zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. [...]
Pierwszą rzeczą, którą ustalisz jest określenie jakie uproszczenia możesz zastosować zgodnie z art. 4 pkt 4.
Drugą jest zebranie informacji o zdarzeniach, które implikują potrzebę dokonania wyłączeń.
W trzecim kroku, kiedy już dostaniesz odpowiednie informacje od jednostek, to sprawdzisz czy możesz zastosować w tym przypadku uproszczenie zapisane w polityce rachunkowości.
Jeśli nie jesteś przygotowana w tym momencie do wykonania tych czynności, to pamiętaj o instytucji korekty, którą możesz wykonać w dowolnym momencie – np. przy okazji składania bilansu skonsolidowanego.
Jakie mogą być przypadki różnych struktur w j.s.t. i jaki to ma wpływ na wyłączenia.
  1. J.s.t. ma tylko w strukturze jednostki budżetowe (bez rachunków w jednostkach oświatowych), które nie świadczą sobie wzajemnie żadnych usług albo w minimalnym zakresie. W tym przypadku nie będzie wyłączeń lub będą nieistotne dla przedstawienia sytuacji finansowej j.s.t.
  2. J.s.t. ma w strukturze jednostki budżetowe (bez rachunków w jednostkach oświatowych), które korzystają z usług zakładu (zakładów) budżetowych tej j.s.t.
  3. J.s.t. ma bardziej złożoną strukturę i w tym przypadku występują wzajemne operacje między jednostkami, które powodują potrzebę wyłączeń.

Stanowiska, z którymi spotkałam się w stosunku do roku 2011:

  1. wyłączenia zastosować tylko w łącznym bilansie jednostek i zakładów w stosunku do wzajemnych rozrachunków
  2. wyłączenia stosować we wszystkich łącznych elementach sprawozdania finansowego.

Co w takim razie  podlega wyłączeniu?

I. W łącznym bilansie jednostkowym z pewnością para:

  • Pozostałe należności – Pozostałe zobowiązania. Wyłączenie jest poprawnie określone, jeśli jednostka A wykazuje zobowiązanie względem B,  jednostka B pokazuje należność względem A, obie kwoty są równe i żadna z jednostek nie wykazuje więcej do wyłączenia niż jest w odpowiedniej pozycji jej bilansu.
  • Para: Należności z tytułu dostaw i usług - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług. Ten przypadek najczęściej wystąpi w rozliczeniach między jednostką budżetową a zakładem.
  • Zdarzała się czasem podwójna ewidencja gruntów – wówczas wyłącza się je w parze: grunty-rozliczenia międzyokresowe

II. W łącznym rachunku zysków i strat parą do wyłączeń są: przychody i koszty. Przychody w jednej jednostce są kosztami w drugiej. Te wyłączenia zmieniają jedynie strukturę przychodów i kosztów. Nie mają wpływu na wynik finansowy. Jakiego rodzaju przychody i koszty są wyłączane?  Dotyczą one wzajemnie świadczonych usług, sprzedawanych środków trwałych między jednostkami, zakładami i w ramach dochodów wyodrębnionych w jednostkach oświatowych.

III. W przypadku łącznego zestawienia zmian w funduszu parą do wyłączeń jest: Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i inwestycje (zwiększenie funduszu) - Wartość sprzedanych i nieodpłatnie przekazanych środków trwałych i inwestycji (zmniejszenie funduszu). Te wyłączenia nie mają wpływu na łączny fundusz j.s.t. Zmieniają jedynie jego strukturę. Prawidłowo musi być również zachowana równość między zwiększeniem w jednej jednostce a zmniejszeniem w drugiej.

W większości przypadków z pewnością będzie można skorzystać z zasady istotności i ułatwić sobie życie. Wierzę, że skorzystasz z tego rozwiązania i będziesz odpoczywać w długi weekend. Zasługujesz na pełny relaks i radość z czasu, który poświęcisz sobie.

Do zmian, które wprowadza rozporządzenie ze stycznia tego roku i konsekwencji tego dla sprawozdań finansowych za 2012 wrócimy jeszcze.

Wpisz komentarz

Prezent dla Skarbnika
prezent dla skarbnika
Bezpłatny Biuletyn Skarbnika
Imię: *
Email: *
Twój adres e-mail
jest na 100% bezpieczny!
Archiwum