Wyłączenia są jednym z trudniejszych zagadnień sporządzania bilansu skonsolidowanego w dużych jst. W małej jednostce, w której

  1. uporządkowana jest ewidencja gruntów i nieruchomości (mam na myśli, że nie występuje dublowanie zapisów dotyczących tego samego składnika w ewidencji urzędu i innej jednostki, która go faktycznie użytkuje)
  2. jednostki w sposób zdyscyplinowany rozliczają się z budżetem i między sobą

temat wyłączeń można pominąć. Wówczas bilans skonsolidowany jest sumą bilansów budżetu i podległych jednostek. W takiej sytuacji miejscem powstania błędów w bilansie skonsolidowanym są:

  1. nieprawidłowe przeniesienie kwot z bilansu jednostkowego do bilansu skonsolidowanego
  2. nieprawidłowe sumowania

Kiedy potrzebujemy zweryfikować informacje o wyłączeniach z wielu jednostek, to sytuacja staje się bardziej skomplikowana.

Zacytuję § 14. z rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki i zakłady ubezpieczeń skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (Dziennik Ustaw z 2008 r. Nr 162 poz. 1004),

§ 14.
1. Przy dokonywaniu wyłączeń, o których mowa w art. 60 ustawy, z tytułu transakcji dokonywanych pomiędzy objętymi konsolidacją jednostkami grupy kapitałowej stosuje się następujące zasady:
1)   środki pieniężne w drodze i dostawy w drodze, dotyczące jednostek grupy kapitałowej objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, wykazuje się jako otrzymane przez jednostki będące ich odbiorcą;
2)   wzajemne należności i zobowiązania wymagające wyłączenia obejmują wszelkie uprzednio uzgodnione rozrachunki między jednostkami grupy kapitałowej, objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym – zarówno dotyczące dostaw i usług, jak i z innych tytułów, w tym także spowodowanych niewniesieniem wkładów, należnościami wekslowymi, zaliczkami i pożyczkami oraz rozrachunkami z tytułu przyznanych dywidend lub innych udziałów w zyskach;
3)   przychody i koszty dotyczące operacji dokonanych między jednostkami grupy kapitałowej, objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym z zastosowaniem metody konsolidacji pełnej, wyłącza się, z zastrzeżeniem pkt 4, bez względu na to, czy zawarte są w nich zyski czy straty;
4)   zawarte w skonsolidowanych aktywach zyski lub straty niezrealizowane przez grupę kapitałową, powstałe na skutek dokonania między jednostkami grupy kapitałowej, objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, sprzedaży składników majątkowych po innych cenach niż ich wartość księgowa netto, wykazana w księgach rachunkowych jednostki sprzedającej, wyłącza się ze skonsolidowanego bilansu, korygując odpowiednio dane rachunku zysków i strat jednostki sprzedającej; w przypadku gdy przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość zaliczana do inwestycji, środek trwały lub tytuł wartości niematerialnych i prawnych, w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym dodatkowo koryguje się ich amortyzację w taki sposób, aby była ona obliczona bez uwzględnienia ustalonego na sprzedaży zysku lub straty; jeżeli przedmiotem wyłączenia jest strata, można ją uwzględnić jedynie wtedy, gdy wyłączenie nie spowoduje wykazania aktywów trwałych powyżej ich wartości godziwej, zaś aktywów obrotowych – powyżej ich wartości rynkowej;
5)   w przypadku gdy jednostka dominująca w sprawozdaniu jednostkowym nie stosuje metody praw własności, dywidendy należne jednostce dominującej od jednostki zależnej:
a)  za okres następujący od dnia objęcia kontroli – wyłącza się z jej przychodów finansowych, a włącza do kapitału własnego jednostki wypłacającej dywidendę; korekta kapitału własnego jednostki zależnej nie wpływa na obliczenie wysokości kapitału mniejszości,
b)  za okres przed dniem objęcia kontroli – zmniejszają cenę nabycia udziałów i są uwzględniane przy obliczaniu wartości firmy lub ujemnej wartości firmy.
2. Można zaniechać wyłączeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 4, jeżeli nie narusza to wymagań, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, a w szczególności gdy wzajemne transakcje między jednostkami grupy kapitałowej objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie są istotne, zaś sprzedaż następuje po cenach nabycia (kosztach wytworzenia) lub po cenach i na warunkach płatności nieodbiegających od ogólnie stosowanych przy tego rodzaju transakcjach.

Metoda konsolidacji pełnej, którą stosujemy podczas sporządzania bilansu skonsolidowanego jst polega na zsumowaniu kwot z poszczególnych pozycji bilansów jednostkowych przepisanych do formularza bilansu skonsolidowanego:

  1. Z wykonania budżetu
  2. Jednostek budżetowych,
  3. Zakładów budżetowych,
  4. Gospodarstw pomocniczych,
  5. Instytucji kultury, ZOZ-ów
  6. Pozostałych zależnych jednostek, w których udziały jst wynoszą 51%-100%

oraz dokonaniu odpowiednich wyłączeń i eliminacji (korekt).

W Bilanse Se we wzorze bilansu skonsolidowanego ustanawia się pary <pozycja aktywów, pozycja pasywów> do wyłączeń.
Za pomocą arkusza wyłączeń zbierane są z jednostek informacje o kwotach do wyłączenia:

  1. Wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
  2. Gruntów i budynków ujętych w ewidencji urzędu i innej jednostki.

W systemie przyjmuje się, że urząd wskazuje elementy tej podwójnej ewidencji w pozycji aktywów arkusza wyłączeń w rubryce dotyczącej odpowiedniej jednostki, natomiast jednostka potwierdza posiadane aktywa wpisując wyłączenie w odpowiedniej pozycji pasywów urzędu.

Przykład:

Budynki przekazane Szkole i ZOZ znajdujące się również w ewidencji Urzędu zostaną pokazane w arkuszu Urzędu w pozycji budynki w rubrykach Szkoły i ZOZ. Natomiast Szkoła i ZOZ wykazują je w rubryce Urzędu w pozycji Fundusze jednostek.

Weryfikacja poprawności informacji odbywa się poprzez sprawdzenie czy kwoty w następujących polach są identyczne: (jednostka X, jednostka Y, pozycja aktywów), (jednostka Y, jednostka X, pozycja pasywów) dla zdefiniowanych par: <pozycja aktywów, pozycja pasywów>.
Sumowanie tych kwot i kwot z bilansów jednostek odbywa się automatycznie.

Jak wygląda przykładowy raport podczas zbierania informacji i ich uzgadniania?

BilansSe-Raport-w-trakcie-uzgadniania

Przyczyny różnic:

wylaczenia-nalaznosci-zobowizania

  1. jednostka nie wykazuje kwot w pozycji wyłączeń
  2. jednostki wykazują wzajemnie różne kwoty do wyłączenia

Jak wygląda przykładowy raport po uzgodnieniach?

BilansSe-Raport-wylaczenia-zgodne

UWAGA:
Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa wyżej, jeżeli nie są one istotne dla realizacji obowiązku stosowania określonych ustawą zasad rachunkowości, rzetelnego i jasnego przedstawiania sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego.

Do tego artykułu skierowało Google po wpisaniu poniższego tekstu:

  • wyłaczenia z bilansu
  • wyłączenia do bilansu
  • wyłączenia w bilansie skonsolidowanym

Wpisz komentarz

Prezent dla Skarbnika
prezent dla skarbnika
Bezpłatny Biuletyn Skarbnika
Imię: *
Email: *
Twój adres e-mail
jest na 100% bezpieczny!
Archiwum